Merkezi Stockholm’de bulunan bağımsız araştırma kuruluşu Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, küresel askeri harcamalar, geçen yıl rekor seviyeye ulaşmasına karşın enflasyon nedeniyle yavaşlama gösterdi. Küresel askeri harcamaların 2,24 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesini gördüğü 2022’deki artışta, Avrupa’da askeri harcamalardaki yüzde 13’lük keskin büyüme etkili oldu.
Avrupa Soğuk Savaş dönemini solladı
Avrupa’nın 345 milyar dolarlık askeri harcamaları ilk kez, 1989’da soğuk savaşın bittiği dönemdeki harcamayı geçti. Avrupa’da Finlandiya’nın askeri harcamaları yüzde 36, Litvanya’nın yüzde 27, İsveç’in yüzde 12 ve Polonya’nın yüzde 11 arttı.Rusya’nın askeri harcamaları 2022’de bir önceki yıla göre yüzde 9,2 artışla 86,4 milyar dolar oldu. Bu rakam, Rusya’nın GSYH’sinin yüzde 4,1’ini oluşturdu.
Ukrayna’dan 44 milyar dolarlık harcama
Ukrayna’nın askeri harcamaları, 44 milyar dolarla SIPRI kayıtlarındaki en yüksek yıllık harcama olarak hesaplandı ve yüzde 640 artış gösterdi. Ukrayna ekonomisinin savaş nedeniyle aldığı hasar sonucu bu miktar, ülkenin 2022’deki GSYH’sinin yüzde 34’ünü oluşturdu.
ABD harcamadan kaçınmıyor
ABD’nin askeri harcamaları ise geçen yıl artan enflasyona rağmen yüzde 0,7 artışla 877 milyar dolar oldu. Küresel askeri harcamanın yüzde 39’unu oluşturan ABD, bu kapsamda ilk sırada yer aldı.
ABD’nin 2022’de askeri harcamalarındaki artışta Ukrayna’ya sağladığı 19,9 milyar dolarlık finansal askeri destek de etkili oldu.
Çin ve Japonya başı çekiyor
Dünyanın en büyük ikinci askeri harcama yapan ülkesi konumundaki Çin, geçen yıl askeri harcamalara 292 milyar dolar ayırdı.Çin’in askeri harcamaları, 2022’de bir önceki yıla göre yüzde 4,2 arttı ve 28 yıldır üst üste büyüme gösterdi.Japonya 2022’de 46 milyar dolarlık askeri harcama gerçekleştirdi. Bir önceki yıla göre yüzde 5,9 artan rakam, Japonya’nın GSYH’sinin yüzde 1,1’ini oluşturdu. Ülkenin 2022’deki askeri harcamaları, 1960’dan beri görülen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.
Hindistan harcaması artışta
Hindistan, 81,4 milyar dolarla 2022’de en fazla askeri harcama yapan dördüncü ülke oldu. Hindistan’ın bu alandaki harcamaları bir önceki yıla göre yüzde 6 arttı.Suudi Arabistan, 75 milyar dolarlık askeri harcamayla beşinci sırada yer aldı.
NATO kendini korumaya aldı
NATO üyelerinin askeri harcamaları, geçen yıl yüzde 0,9 artışla 1,23 trilyon dolara ulaştı.
Orta ve Doğu Avrupa’da en yüksek askeri harcama yapan ülke 68,5 milyar dolarla Birleşik Krallık oldu. Bu rakamın tahmini 2,5 milyar dolarını Ukrayna’ya sağlanan finansal askeri destek oluşturdu.
Türkiye’nin askeri harcamaları ise geçen yıl 2021’e göre yüzde 26 azalışla 10,6 milyar dolar oldu. Türkiye, geçen yıl en fazla askeri harcama yapan ülkeler arasında 23’üncü sırada yer aldı.
Gelecek ortamı öngörüsü
SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Kıdemli Araştırmacısı Nan Tian, küresel askeri harcamalardaki artışı “giderek daha güvensiz olan bir dünyada yaşadığımızın işareti” olarak değerlendirdi.
Ülkelerin kötüleşen güvenlik ortamına karşı askeri harcamalarını artırdığını belirten Tian, “Ülkeler yakın gelecekte bu ortamın iyileşeceğini öngörmüyor.” ifadesini kullandı.
