Global ekonomi 2025 yılını çalkantılı bir gündemle tamamlarken yeni dönemde ekonomik beklentiler de şekillenmeye başladı. Rusya-Ukrayna Savaşından İsrail’in Filistin’de yaptığı katliamlara, Trump yönetiminin vergi kararlarından Çin’in teknoloji alanında attığı adımlara, çip krizinden elektrikli otomobillerin teknoloji alanında kaydettiği başarılara ve gelişmiş ekonomilerin faiz kararlarından yoksul ülkelerin açlık sorununa kadar geniş ve kontrolsüz bir dalgalanmaya şahit olunurken 2026 yılına yönelik projeksiyonlar da ortaya konuluyor.
Yeni dönemin yeni riskleri
ING, 2026 yılına dair “kara kuğu” senaryolarını ve büyüme risklerini paylaştı. Yapay zeka balonundan Trump’ın çek defterine, Çin’in emlak krizinden yeni bir enflasyon dalgasına kadar işte cebimizi doğrudan etkileyecek 10 büyük risk sıralandı.
1. Yapay Zeka (AI) Balonu Patlıyor
Teknoloji devleri yapay zekayı paraya dönüştüremezse, devasa donanım ve yazılım yatırımları sorgulanmaya başlanacak.
Sonuç: Teknoloji hisselerinde çöküş, ABD’de tüketim kaybı ve istihdam piyasasında tam ölçekli bir resesyon. Fed faiz indirimlerinde vites artırmak zorunda kalabilir.
2. Trump’tan Seçim Öncesi ‘Gümrük İadesi’ Çekleri
Başkan Trump, 150 milyon Amerikalıya 2.000 dolarlık çekler dağıtılması için Kongre’ye baskı yapabilir.
Sonuç: Pandemi dönemindeki gibi bir enflasyon patlaması. Fed daha “şahin” bir tutum takınır, ABD büyümesi yükselir ancak hayat pahalılığı dar gelirliyi vurmaya devam eder.
3. Enerji Krizi: AI Veri Merkezleri Elektrikleri Kesebilir
Yapay zeka sadece yazılımdan ibaret değil; devasa enerji tüketimi demek. 2030’da veri merkezlerinin ABD elektrik talebinin %10’unu oluşturması bekleniyor.
Sonuç: Küresel şebekelerde kesinti riski, artan enerji fiyatları ve tedarik zinciri darboğazları nedeniyle yeni bir enflasyon dalgası.
4. Trump Gümrük Vergilerini Düşürüyor
Olumsuz ekonomik etkiler arttıkça, Trump seçim öncesi %16 civarındaki ortalama gümrük vergilerini geri çekebilir.
Sonuç: Büyüme artar, enflasyon hafifler. Fed, faiz indirimlerini durdurabilir.
5. Avrupa Tüketimi Patlıyor: “Cüzdanlar Açılıyor”
Euro bölgesi tasarruf oranları pandemi öncesinin %3 üzerinde. 2026’da güvenin geri gelmesiyle Avrupalıların harcama yapmaya başlaması olası.
Sonuç: Euro bölgesinde %1,5 üzerinde büyüme. Avrupa Merkez Bankası (ECB) 2026 sonunda faiz artırabilir.
6. ABD-Çin Hattında “Nadir Toprak” Savaşı
İki dev arasındaki kırılgan ateşkes bozulursa, Çin nadir toprak elementleri üzerinde ihracat kısıtlamasına gidebilir.
Sonuç: Çip, otomobil ve savunma sanayinde parça kıtlığı ve fiyat patlaması.
7. Petrol Fiyatlarında Jeopolitik Sıçrama
Rusya arzına yönelik yaptırımlar ve Ukrayna’nın enerji altyapısına saldırıları petrolü vurabilir. Brent petrolün 57 dolar beklentisinin çok üzerine çıkması riski var.
Sonuç: Küresel büyümede yavaşlama, yüksek enflasyon ve merkez bankalarından faiz artışları.
8. Bütçe Krizleri ve Tahvil Piyasasında Güven Kaybı
ABD’nin bütçe açığı %6-7 seviyelerinde seyrediyor. Yatırımcılar borç yükünden rahatsız olmaya başlarsa tahvil faizleri fırlar.
Sonuç: Özellikle Fransa gibi ülkelerde bütçe disiplini zorunluluğu, sert kemer sıkma politikaları ve büyüme çöküşü.
9. Çin’de Emlak Kabusu Derinleşiyor
Çin emlak fiyatlarındaki düşüş durdurulamazsa ve Vanke gibi devler temerrüde düşerse domino etkisi yaratabilir.
Sonuç: Çin’de hanehalkı servetinin yok olması, banka varlık kalitesinde bozulma ve küresel talebin dibe vurması.
10. Umut Işığı: Ukrayna Savaşı Sona Eriyor
Kalıcı bir barış anlaşması, küresel risk iştahını ve özellikle Doğu Avrupa’daki yatırım iklimini tamamen değiştirir.
Sonuç: Düşen enerji fiyatları küresel tüketiciyi rahatlatır, yeniden inşa süreci ekonomik canlılık getirir.
