Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Ankara Zirvesi, başkent ekonomisine doğrudan 900 milyon liralık bir ekonomik katkı sağladı. 1-8 tarihleri arasında gerçekleştirilen organizasyon, özellikle hizmet ve turizm sektörlerinde büyük bir gelir artışına kapı araladı. Zirve için koordinasyon sağlanan 23 lüks otelde yaklaşık 600 milyon liralık ciro elde edildi. Yeme içme, taksi-transfer şirketleri, alışveriş merkezleri ve perakende mağazalarının kazancı ile toplam kısa vadeli ekonomik etki 900 milyon liraya ulaştı Zirve süresince devlet başkanları, heyetler ve uluslararası basın dahil olmak üzere yaklaşık 7 bin yabancı misafir Ankara’da ağırlandı.
Doğrudan pazarlama zemini
NATO zirvesi kapsamında düzenlenen Savunma Sanayi Forumu, Türk savunma sanayisi üreticilerinin 70 trilyon dolarlık dev bir ekonomik büyüklüğü temsil eden NATO ülkelerine doğrudan pazarlanmasına zemin hazırladı. Ankara’nın büyük ölçekli uluslararası organizasyonları yönetme kapasitesi tescillendi ve bu durum kente yönelik yeni nitelikli turizm yatırımlarını teşvik etti. Küresel medyanın odağının Türkiye’ye çevrilmesi, ülkenin “güvenli ve güçlü ticari partner” imajını pekiştirerek uzun vadeli yabancı sermaye girişlerine olumlu katkı sağladı.
Zirve sonucu bildiri yayınlarınken şu kararlara imza atıldı:
NATO’nun kurucu belgesi olan Washington Antlaşması’nın 5. maddesine (Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yapılmış sayılır) tam bağlılık teyit edildi. İttifakın 1 milyar vatandaşını korumak için caydırıcılık ve savunmada tüm yönleri kapsayan “360 derece yaklaşım” vurgulandı. Rusya, Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarına yönelik en büyük uzun vadeli tehdit olarak tanımlandı. Türkiye’nin hassasiyeti doğrultusunda, süregelen terörizm tehdidine karşı koymak için “Lahey Savunma Taahhüdü”nün eksiksiz yerine getirileceği aktarıldı.
Savunma sanayi vurgusu
Üye ülkelerin kolektif üretim kapasitelerini artırmak ve sanayi inovasyonunu hızlandırmak adına 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmaları duyuruldu. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerinin ortadan kaldırılması kararlaştırıldı.Müttefikler, Ukrayna’ya 2026 yılı için 70 milyar avro tutarında askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteği taahhüt etti. Bu askeri yardım seviyesinin 2027 yılında da en az aynı düzeyde sürdürülmesi yönünde egemen kararlar teyit edildi.
Bölgesel hassasiyet vurgusu
NATO tarihinde ilk kez bir sonuç bildirisinde yapay zeka resmi olarak yer aldı. Birbiriyle uyumlu çalışabilen transatlantik muharebe bulutu geliştirilmesi ve güçlü yapay zeka modellerinin ordu sistemlerine entegre edilmesi kararlaştırıldı. Caydırıcılığın siber alan, uzay sistemleri, derinlikte hassas vuruş ve insansız hava araçları (İHA) gibi ileri teknolojilerle modernize edileceği açıklandı. İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği yinelendi. Tahran yönetimine, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam saygı gösterme çağrısı yapıldı.
Ortak projelere vurgu
Türkiye, müttefik ülkeler ve uluslararası savunma tedarikçileriyle toplam değeri 350 milyon doların üzerinde olan somut iş sözleşmeleri imzaladı. Savunma Sanayii Başkanlığı zirve ile ilgili bilgilendirmede bulundu. Türkiye, ittifak üyesi ülkelerle birlikte ortaklaşa geliştirilecek 5 kritik yetenek alanında çok uluslu anlaşmalar imzaladı.. Aselsan, Roketsan, STM ve TÜBİTAK’ın ana yürütücü olacağı bu projeler şunlar:
Yeni nesil akıllı mühimmat ve füze sistemlerinin ortak üretimi. Türkiye’nin Çelik Kubbe projesi dahil yerli radar ve hava savunma çözümlerinin ittifak altyapısına entegrasyonu. Alçak yörünge askeri uydu sistemleri ve istihbarat ağlarının ortak geliştirilmesi.Savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltacak stratejik hammadde tedarik zinciri anlaşmaları. Türkiye’nin İHA/SİHA alanındaki küresel tecrübesinin, NATO’nun önümüzdeki 5 yıl için planladığı 40 milyar dolarlık insansız sistemler bütçesine doğrudan entegre edilmesi
Geniş kapsamlı mutabakat
Zirve marjında ikili görüşmeler yürüten Türkiye ve İngiltere, savunma sanayisinden siber güvenliğe, terörle mücadeleden hibrit tehditlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan tarihi bir savunma paktı imzalama kararı aldı. Bu pakt ile özellikle iki güçlü NATO müttefiki arasındaki askeri ticaret engellerinin kaldırılması hedefleniyor.Türkiye, müttefik ülkeler ve uluslararası savunma tedarikçileriyle toplam değeri 350 milyon doların üzerinde olan somut iş sözleşmeleri imzaladı. Bu sözleşmeler; yerli erken ihbar radarları, askeri haberleşme sistemleri ve siber güvenlik yazılımlarının ihracatını ve ortak üretimini kapsıyor.
Genişletilmiş iş birliği alanı
Ukrayna savaşının seyri doğrultusunda, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği ve mayın karşı önlemleri operasyonlarının Türk Deniz Kuvvetleri liderliğinde genişletilmesine yönelik stratejik mutabakatlar sağlandı.Zirvede ABD heyeti ile yapılan ikili temaslarda, F-35 savaş uçağı programına dair tıkanıklıkların aşılması ve takvimlerin güncellenmesi yönünde resmi müzakere zeminleri kuruldu.Zirve kararları doğrultusunda Türkiye, NATO’nun Batı Avrupa’dan doğu kanadına uzatmayı planladığı 27 milyar avroluk askeri yakıt boru hattı modernizasyon projesini (NATO Fuel Pipeline Revamp) kendi lehine koz olarak kullanmıştır. Türkiye, kendi topraklarındaki 21 askeri altyapı projesine fon önceliği verilmesi şartıyla projeye onay vereceğini belirterek kritik bir diplomatik pazarlık süreci yürütülüyor.
