Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024-2028 yılı stratejik planlamasında tarım sektörünün geliştirilmesi ve beş yıllık süreçte hedeflere odaklanılmasına kapı aralanmış durumda. Sürdürülebilir kırsal kalkınma anlayışıyla, üretici birlikleri ve aile işletmelerinin üretim kapasitesinin ve kırsal işgücünün istihdam edilebilirliğinin artırılması, yaşam kalitesinin iyileştirilmesi, yoksullukla mücadele ile kırsal toplumun düzenli ve yeterli gelir imkânlarına kavuşturularak refah düzeyinin artırılması ve nüfusun kırsalda tutundurulması kırsal kalkınma programının omurgasını oluşturuyor.Kırsalda refah ve gelişmişlik düzeyinin artırılması çalışmaları yürütülmesi bağlamında tarımsal faaliyetlerinin desteklenmesi stratejik plan kapsamında.
Öncelikler programın kapsamında
Çevresel, sosyal ve ekonomik olarak sürdürülebilir, ülke insanının yeterli ve dengeli beslenmesinin yanı sıra arz talep dengesini gözeten, verimliliği yüksek, sosyoekonomik olarak gelişen etkin bir tarım sektörünün oluşturulması ile çiftçilerin yaşam standartlarının yükseltilmesi esaslar arasında. Su ürünleri üretimi ve bu ürünlerin ihracından elde edilen gelirin artırılması sağlanacak, üretime maddi destek sağlanması suretiyle üretim maliyetlerinin karşılanmasına katkı sağlanacak, balıkçılık ve su ürünleri kaynaklarının korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik kontrol ve denetimler artırılacak. Bitkisel ürünlerin üretim alanının, üretim miktarının artırılmasına ve bitkisel ürünlerde fiyat değişimlerinin kontrol altına alınmasına katkı sağlanacak.
Kuraklıkla mücadele planlaması
Kuraklık ve aşırı stres koşullarına dayanıklı çeşitler geliştirilerek üretimi yaygınlaştırılacak. Stratejik ürünlerin üretimine yönelik planlama ve sözleşmeli tarım uygulamaları yaygınlaştırılacak. Kaba yem açığının karşılanabilmesi için mera ıslah ve amenajman çalışmaları ile kaba yem üretimine verilen destekler sürdürülecek. Toprak ve su kaynaklarında sürdürülebilirliği sağlamak, insan ve hayvan sağlığını koruyabilmek için organik ve iyi tarım uygulamaları desteklenecek.
Doğaya “doğal” yaklaşım
Toprak ve su kaynaklarının etkin ve sürdürülebilir kullanımının sağlanması, iklim değişikliği, çölleşme ve erozyonla etkin mücadele edilmesi de hedefler arasında. Korunan alanlarda planlama, proje uygulama ve izleme süreçleri etkin olarak yürütülecek ve turizmin çeşitlendirilmesine katkı sağlanacak. Bitkisel üretimde çevreye duyarlı bitki sağlığı tedbirleri alınacak, hayvan hastalık ve zararlıları ile ilgili mücadele hizmetleri geliştirilecek, veteriner sağlık ürünlerinin kalite ve etkinlikleri artırılacak, hayvan refahını korumaya yönelik tedbirler alınacak.
Gıda güvenliğine karşı önlemler
Gıda ve yem resmi kontrol hizmetlerinin etkinliği artırılacak, gıda güvenilirliğine ilişkin doğru ve güncel bilgi sunulmasına yönelik tedbirler alınacak, gıda güvenilirliğine yönelik uygulamalar geliştirilecek. Gıda ve yem resmi kontrol hizmetlerinin etkinliği artırılacak. Hasat öncesi ve birincil ürünlerde pestisit ve ilaç kalıntılarının önlenmesi sağlanacak. Gıda güvenilirliğine yönelik bilgi kirliliği önlenecek, gıda güvenilirliğine yönelik uygulamalar etkinleştirilecek. Risk esaslı gıda ve yem resmi kontrollerinin etkinliği artırılarak insan ve hayvan sağlığını tehdit edebilecek unsurlar önlenecek. Hayvansal ve bitkisel üretimde kullanılan ilaçlar ile ilgili eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri ile tüketime arz edilecek ürünlerde kalıntıların önlenmesi sağlanacak. Gıda güvenilirliğine yönelik doğru ve güncel bilginin etkin iletişim yöntemleri kullanılarak kamuoyuna duyurulması ve gıda güvenilirliğine yönelik eğitim ve farkındalık oluşturma faaliyetlerinin artırılması amaçlayacak.
Biyolojik çeşitlilik korunacak
Ülkemizin sahip olduğu zengin biyoçeşitlilik varlığı ve ekonomik potansiyeli – Biyolojik çeşitliliğe dayalı geleneksel bilginin zenginliği – Sektörde doğal ürünlere ait farkındalık ve talebin artması – Gen bankaları ve halk elinde koruma – Sınai Mülkiyet Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği – BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, AB Biyolojik Çeşitlilik Stratejisi 2030, Biyolojik Çeşitlilik ve CITES sözleşmelerinin varlığı ve uyum çalışmaları esas alınarak düzenlemeler yapılıyor.
Hedefteki riskler
Kırsalda refah ve gelişmişlik düzeyinin artırılması çalışmaları yürütülecek. Güvenilir gıda ve kaliteli tarım ürünlerine erişilebilirliği gerçekleştirmeye, tarımsal ve ekolojik kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamaya, yerli gen kaynaklarını korumaya ve yeni çeşit geliştirmeye, alternatif mücadele metotlarını geliştirmeye yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütülecek.Bitkisel üretimde girdi ve ürün fiyatlarındaki dalgalanmalar. Tarım arazilerinin işlenmemesi. Toprak ve su kaynaklarının sürdürülebilirliğinin sağlanamaması. Üreticilerin organik tarım ve iyi tarım uygulamalarını benimsememesi sorunlar arasında yer alıyor.
Stratejik planın çerçevesi
Stratejik Plan’da Temel Performans Göstergeleri başlığı altında 2023 yılı sonu itibariyle mevcut durum ve 5 yıllık temel hedeflere de yer veriliyor. Bu hedefler arasında en dikkat çekici olanı 4,5 milyon ton olan yağlı tohumlu bitkilerin üretim miktarının plan dönemi sonunda yani 2028’de 28,15 milyon tona çıkarılması. Çok iddialı ve bugünkü politikalarla ulaşılması olanaksız bir hedef olarak görünüyor. Bu hedefi gerçekleştirirse bakanlığı ayakta alkışlamak lazım.Diğer hedeflere bakıldığında sığır varlığı içinde kültür ırkı oranının yüzde 49’dan yüzde 56’ya çıkarılması, küçükbaş hayvan sayısındaki artış oranını yüzde 1,60’tan yüzde 10,05’e ulaştırılması, su ürünleri yetiştiriciliği üretim miktarını 550 bin tondan 3 milyon 850 bin tona yükseltilmesi.
