Güneş enerjisi, güneşin çekirdeğinde yer alan füzyon süreci ile (hidrojen gazının helyuma dönüşmesi) açığa çıkan ışıma enerjisidir. Güneş, yaklaşık 3,9×1026 W güç yayan, temiz ve tükenmez bir yenilenebilir enerji kaynağı. Güneşten yayılan bu enerjinin çok az bir miktarı Dünyaya ulaşmaktadır. Atmosferin dış yüzeyindeki her metrekareye ortalama 1.367 W güç düşmekte. Atmosfere gelen bu ışımanın genellikle X ışınlarından ve ultraviyole ışınlardan oluşan bir kısmını emerken bir kısmını ise yansıtmaktadır.
Çalışmalara hız verildi
Bu derece büyük ve yenilenebilir enerji kaynağının değerlendirilmesi adına Türkiye’de çalışmalara hız verildi. Ülkeler fosil kaynakların çevreye verdiği zararlardan kaçınmak için yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırdı. Bu sayede güneş enerjisinden ısı ve elektrik üretimi ile ilgili birçok araştırma yapılmakta ve kullanım yıllar geçtikçe artmakta.
Fotovoltaik sistem yoğunluklu
Güneş enerjisinden elektrik üretimi için birden fazla metot olmasına rağmen genel olarak eğilim güneşten gelen ışığın doğrudan elektriğe çevrildiği fotovoltaik sistemlere yoğunlaştı. Güneş enerjisinden yararlanma konusundaki çalışmalar özellikle 1970’lerden sonra hız kazanmış, güneş enerjisi sistemleri teknolojik olarak ilerleme ve maliyet bakımından azalma göstermiş, çevresel olarak temiz bir enerji kaynağı olarak kendini kabul ettirmiştir. Özellikle temiz bir enerji kaynağı olması ve kurulumdan sonra düşük maliyetle çalışması güneş enerjisinin önemini arttırmaktadır.
Doğrudan yararlanabilmek için adımlar atıldı
Sanayi, konutlar veya bireysel amaçlı kullanımlar için gerek duyulan enerji ihtiyacını, doğrudan güneşten sağlamak mümkün değildir. Bu sebeple güneş enerjisi çeşitli şekillerde dönüştürülerek kullanılabilir. Güneş ışınlarından yararlanmak için pek çok teknoloji geliştirilmiştir. Güneş enerjisi teknolojileri yöntem, malzeme ve teknolojik düzey açısından çok çeşitlilik göstermekle birlikte bir kısmı güneş enerjisini ışık ya da ısı enerjisi şeklinde direk olarak kullanırken, diğer teknolojiler güneş enerjisinden elektrik elde etmek şeklinde kullanılmaktadır.
Türkiye nasıl bir potansiyel barındırıyor?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın resmi sitesindeki verilere göre Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle önemli bir güneş enerjisi potansiyeline sahiptir. Türkiye Güneş Enerjisi Potansiyeli Atlasına göre, ortalama yıllık toplam güneşlenme süresi 2.741 saat olup ortalama yıllık toplam ışınım değeri 1.527,46 kWh/m2 olarak hesaplanmıştır.
Güneşte kurulum gücümüz
Türkiye’de güneş enerjisi kurulu gücü Temmuz 2022’deki 9,7 GW değerinden 2024 yılı sonunda iki katına çıkarak 19 GW değerini aşmıştır. Böylece Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan Ulusal Enerji Planı’ndaki 2025 yıl sonu hedefine (18 GW) 2024 yılının Ağustos ayı itibariyle ulaşılmıştır. Bu hedefe 1,5 yıl önceden ulaşılması Türkiye’nin güneş enerjisi projelerini hızlı bir şekilde hayata geçirme kararlılığını ortaya koyarken mevcut hedeflerin daha iddialı bir şekilde revize edilmesi gerektiğini de göstermektedir.
GES’lerde rota belli
Türkiye 2025’te ilk sekiz ayda 3,2 GW GES Kurulumu Gerçekleştirdi. TEİAŞ verilerine göre ülkemizde güneş enerji santrali (GES) kurulu gücü Ağustos sonu itibariyle 23.438 MW seviyesine ulaşırken, 2025 yılında geçtiğimiz aya kadar ise toplamda 3.221 MW GES kurulumu gerçekleştirildi.
