Türkiye genelinde afet risklerine karşı güvenli ve dayanıklı şehirler oluşturma hedefiyle yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında 130 bin riskli ve rezerv yapı alanında hayata geçirilen projelerle 2 milyon 333 bin bağımsız birim dönüşüm sürecine alındı. Kentsel dönüşüm projeleri, afet riski taşıyan yapı stokunun güvenli hale getirilmesi, can ve mal kayıplarının önlenmesi, şehirlerin dirençli, planlı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması açısından kritik önem taşıyor.
Güvenli konut atılımı
Vatandaşların güvenli konutlarda daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir kent dokusu içinde yaşamlarını sürdürmeleri amaçlanırken, Bakanlık, 130 bin riskli ve rezerv yapı alanında hayata geçirilen projelerle 2012’den bu yana 2 milyon 333 bin bağımsız birimi dönüşüm sürecine aldı.Dönüşüm çalışmaları kapsamında 2 milyon 84 bin bağımsız birimin yapımı tamamlandı, 249 bin bağımsız bölümde ise inşaat faaliyetleri sürüyor.
Ayrıca, kentsel dönüşüm projeleri kapsamında kira yardımı, proje, kamulaştırma, hizmet alımı ve faiz desteği olarak toplam yaklaşık 112,10 milyar lira kaynak aktarıldı.
Riskli yapılara düzenleme
Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında İstanbul’da da 924 bin bağımsız birimin dönüşümü tamamlandı, 132 bin bağımsız birimin yapımı ise devam ediyor.Özellikle yüksek riskli yapı stokunun bulunduğu bölgelerde yürütülen projelerle, olası afetler karşısında daha güvenli ve planlı bir şehir dokusu oluşturulması hedefleniyor.
Öte yandan, deprem riski altındaki İstanbul’da 8 milyon 70 bin 177 bağımsız bölüm bulunuyor. Bunlardan 1,5 milyonunun riskli olduğu belirlenirken, 600 bininin acilen dönüşmesi gerekiyor.
Bu kapsamda vatandaşların dönüşüm sürecine daha güçlü katılımını sağlamak amacıyla hayata geçirilen “Yarısı Bizden” kampanyası kapsamında 78 bin 878 bağımsız bölümün dönüşüm süreci destekleniyor.
Alan bazlı dönüşüm modeli
Birden fazla binanın ada bazında anlaşılarak site benzeri büyük çaplı dönüşümü durumunda da “Yarısı Bizden” desteğinin “alan bazlı dönüşüm modeli” sunuluyor.Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinesinde inşaatları TOKİ veya Emlak Konut GYO üstleniyor. Bu modelde vatandaşlara 875 bin liralık hibe verilip, bina maliyetinden düşürülüyor. Kalan borç ise uzun vadeli uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.Vatandaşlar “yüklenici firma ile dönüşüm modeli”nde sağlanan 1 milyon 875 bin liralık desteğin 875 bin liralık kredi kısmını geri ödüyor. İş yerleri için de 1 milyon liralık desteğin 437 bin 500 liralık kredisinin geri ödemesi yapılıyor.
Kredi ve yapı ruhsatı
Kampanya kapsamında kredi geri ödemesi, yapı ruhsatının alınmasından 2 yıl sonra başlıyor ve 10 yıl vade imkanı sunuluyor.Ödemenin başladığı ilk yıl faiz uygulanmıyor. Sonraki yıllar Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının yarısı kadar güncelleme yapılıyor. Hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanı gibi kıstaslara bakılmıyor.
Hem konut hem de iş yeri için hak sahibine bir defaya mahsus taşınma desteği hibe olarak veriliyor.Hak sahibine, bir konut ya da bir iş yeri için tek seferde 125 bin lira taşınma desteği ödeniyor. Daire veya iş yerinde oturan kiracıysa kiracıya, değilse ev sahibine ödeme yapılıyor.
