Marmara Bölgesi’nde en yüksek deprem sigortalılık oranı yüzde 83 ile Yalova’da olurken, İstanbul’un deprem sigortalılık oranı yüzde 62. Peki bu yeterli mi? 23 Nisan’da Marmara Denizi’nin Silivri açıklarında 6,2 büyüklüğünde meydana gelen depremin, Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun Orta Marmara içinden geçen segmenti üzerinde gerçekleştiği belirtilirken bu konuya yönelik farklı bilgi ve değerlendirmeler de gelmeye devam ediyor.Vatandaşlar ise İstanbul’un büyük depreme ne kadar hazır olduğunu merak ediyor.
Aktif poliçe sayısı 2.6 milyon
İstanbullular tarafından yakından ve endişeyle hissedilen depremlerin ardından deprem sigortaları yeniden gündeme geldi. İki yıl önce yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından zorunlu deprem sigortasına yönelik ilgi artsa da hala ciddi sayıda ev zorunlu deprem sigortasına sahip değil. Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun verilerine göre İstanbul’da zorunlu deprem sigortalılık oranı yüzde 62 ve aktif poliçe sayısı yaklaşık 2,6 milyon. Türkiye genelinde sigortalılık oranı yüzde 56 olurken, İstanbul yüzde 62’lik sigortalılık oranıyla Türkiye ortalamasının üzerinde yer aldı.Peki bu İstanbul için yeterli bir oran mı?
10 evden 4’ünün sigortası yok
İstanbul’da sigortalılık oranı Türkiye ortalamasının üzerinde kalmasına rağmen 10 evden 4’ünün deprem sigortasına sahip olmaması bu alanda dapa atılması gereken adımların olduğunun da kanıtı. Bölgelere bakıldığında sigortalılık oranında yüzde 64 ile Marmara Bölgesi ilk sırada yer alıyor ama bu bölgenin jeolojik yapısı ele alındığında yeterli bir veri değil. DASK verilerine göre Marmara Bölgesinde en yüksek sigortalılık oranına yüzde 83 ile Yalova ulaşılırken, Yalova’yı yüzde 82’lik oranla Sakarya, yüzde 79’luk oranla Tekirdağ izledi. en düşük oran ise yüzde 47 ile Bilecik’te kaydedildi.
DASK bilinci artırılmalı
Vatandaşlar, İstanbul’da yaşanan depremin ardında hasar gören sigortalı yapılar için DASK’ın “ALO 125” Zorunlu Deprem Sigortası Hattı’nı arayabiliyorlar. “www.dask.gov.tr” adresinden ve e-Devlet Kapısı’ndan hasar ihbarları alınıyor.
Devletin güvence olarak sunduğu DASK, konutları depreme ve depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, yer kayması ve tsunami gibi afetlere karşı güvence altına alıyor.
Vatandaş “dönüşüm” derdinde
Kentsel dönüşüm ile birlikte belediyeler başta olmak üzere kendi imkanları dahilinde dönüşüme soyunan vatandaşlar deprem karşısında daha sağlam binalarda oturmak için adetda seferber olmuştu. Her ne kadar ticari saiklerle müteahhitler bu işe soyunsa da devlet destekli ilerleyen prjelerde altyapı anlamında dönüşümde belli bir mesafe alındı.Ekonomik Bakış Dergisi’ne değerlendirmede bulunan uzmanlar ise İstanbul’da riskli olduğu belirtilen 1,5 milyona yakın konutun depreme karşı güçlendirilmesi veya dönüşüme dahil edilmesi hususunda vatandaşın bir an evvel bilgilendirilmesi ve bu sürece dahil edilmesinin önemine dikkati çektiler.
Yarısı Bizden’in etkisi sürüyor
Yarısı Bizden desteği ile İstanbul’da evini yenilemek isteyen vatandaşlara 700 bin TL hibe, 700 bin TL kredi ve 100 bin TL taşınma desteği sağlanıyor. İlk yıl faizsiz olarak verilen kredi, yapı ruhsatı alındıktan 2 yıl sonra geri ödenmeye başlanıyor ve 10 yıl vadeye yayılıyor. Alan bazlı dönüşümlerde ise TOKİ ve Emlak Konut GYO devreye girerek inşaat sürecini üstleniyor. 700 bin TL’lik hibe bina maliyetinden düşürülüp kalan borç uygun ödeme koşulları ile taksitlendiriliyor.2025 yılından itibaren geçerli olmak koşuluyla kira desteği İstanbul’da 5 bin 500 liradan 8 bin liraya çıkarılmıştı.
1.5 milyon yapı risk altında dönüşen 923 bin
İstanbul’da 7,5 milyon yapının bulunduğunu, bunlardan 1,5 milyonunun riskli olduğunu, 600 bin binanın ise çökme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bilgisini veren uzmanlar, bugüne kadar bakanlık desteğiyle 923 bin bağımsız birimin dönüşümünün tamamlanırken, 134 bin bağımsız birimin dönüşümünün sürdüğüne dikkati çektiler ve İstanbul başta olmak üzere ülke genelinde deprem seferberliğinin istisnasız sürdürülmesini hatırlattılar.
