Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde düzenlenen “Tahıl ve Yiyecek Maddelerinin Ukrayna Limanlarından Emniyetli Sevki Girişimi Belgesi İmza Töreni” tüm dünyada yankı buldu.
Küresel çaptaki gıda krizinin çözümüne ilişkin önemli adım olan tahıl sevkiyatına yönelik mutabakat kapsamında tahıl ve gıda maddeleri, Ukrayna’ya ait 3 liman üzerinden (Odessa, Çernomorsk, Yujniy) emniyetli şekilde denizden nakledilecek. Sürecin takibi İstanbul’da kurulacak Müşterek Koordinasyon Merkezi’nden yapılacak. Türkiye, Türk boğazlarına giriş-çıkış öncesi tüm ticari gemilerin kontrolünü sağlayacak
Yoğun diplomasi kulisi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Rusya Devlet Başkanı Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ile görüşmelerinin ardından Türkiye,çözüm için inisiyatif aldı. Erdoğan’ın diplomatik girişimleriye Milli Savunma Bakanlığının yanı sıra diğer bakanlık, kurum ve kuruluşlar, iş birliği içinde çalışmalara başladı.Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ve Ukrayna Savunma Bakanı Oleksii Reznikov ile çok sayıda görüşme gerçekleştirdi. Bunun ardından kamuoyunda “kırmızı hat” olarak nitelendirilen Türkiye ile Ukrayna ve Rusya arasında doğrudan temas hattı hayata geçirildi.
Kırmızı hat görüşmeler
“Kırmızı hat” diplomasisi çerçevesinde ülkeler birer general belirledi. BM’nin bilgisiyle ikili görüşmeler başladı. İlk adım 21 Haziran’da Moskova’da atıldı. Toplantı sonrası “Azov Concord” gemisi, Mariupol’dan ayrıldı. Böylece Ukrayna limanlarından ilk gemi ayrıldı. Sonrasında Türkiye, Rusya ve Ukrayna savunma bakanlıklarına bağlı askeri heyetlerle BM heyetleri, ilk dörtlü toplantılarını 13 Temmuz’da İstanbul Kalender Kasrı’nda yaptı.Erdoğan himayesinde BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’ın katılımıyla “Tahıl ve Yiyecek Maddelerinin Ukrayna Limanlarından Emniyetli Sevki Girişimi Belgesi” taraflar tarafından imzalandı.
Ukrayna ve Rusya için de önemli
Rusya ve Ukrayna’nın tahıllarının depolardan uluslararası pazara çıkarılması her iki ülke için de önemli.Türkiye gerek Ukrayna gerekse Rusya ile mesafeli bir ilişki içerisinde bulundu. Fransa, Romanya, Almanya ve diğer AB ülkeleri devreye girse de ilerleme kaydedemedi.
Tahıl ticaretinden gelecek ekonomik katkının yanında Moskova tahıl koridoru üzerinden kendisine karşı uygulanan yaptırım rejiminin sınırlarını da göstermek istiyor.
