Türkiye, Bartın’daki maden faciasında hayatını kaybeden işçilerin yasını tutarken madenlerdeki ihmaller ve faciaların önüne geçmenin yolları da tartışılıyor.
‘Riskleri ortadan kaldıralım’
Maden facialarının bir daha yaşanmaması için risklerin ortadan kaldırılması gerektiğini belirten İş Güvenliği Uzmanı Dr. Şebnem Akman Balta, “Çözüm iş güvenliğinde. Bu faciaların bir daha olmaması için en önemlisi riski ortadan kaldırmaktır. Riski ortadan kaldıramıyorsak riski asgariye indirmemiz gerekir. Özellikle kişisel koruyucu donanımların tam olması gerekir.” dedi.
‘Mekanik havalandırma kullanılmalı’
Balta, “Doğal havalandırma yerine mekanik havalandırma kullanılmalı. Metan gazını uzaklaştırma konusunda demek ki bir zafiyet yaşıyoruz. Bu zafiyet teknik cihazlardan mı kaynaklanıyor yoksa teknik cihaz kullanırken mi hata yapıyoruz bunu incelemeliyiz.” diye konuştu.
Personelin görevi büyük
“Personel çok nitelikli olmalı” diyen Balta, “Niteliksiz personel gaz ölçümü yapmamalı. Her vardiyada üç saatte bir metan ölçümü yapılmalı. Eğer biz bunu çok başarılı yapamadıysak her saatte bir yapmalıyız. Yönetmelikte bunu düzenlemeliyiz. Özellikle metan gazı yüzde 1 olduğunda gaz oranı düşürmek için gerekli önlemi çok hızlı bir şekilde almalıyız. Gerekirse grizulu bölgeyi de kapatmalıyız.” dedi.
Kokuyla uyarı yapıyor
Madenlerdeki acil durumlarda ise manuel veya uzaktan kumandalı ünitelerin acil müdahale prosedürlerinin başladığını belirten net ve keskin bir koku gönderen uyarı sistemlerinin kullanılabileceğini kaydeden Elektrik Elektronik Yüksek Mühendisi Ecehan Ersöz, “Yine uygulamalarda optimizasyon için patlatma simülasyonu, patlatma tasarımı için topografya ve kaya malzemesi özellikleri gibi arazi yüzey verilerini kullanılabiliyor. Yapay zekâ yardımıyla kaya savrulması, sismik titreşim ve patlamalardaki parçalanma boyutu gibi konularda hata olasılıklarını azaltan uygulamalar üzerinde çalışılıyor” ifadelerini kullandı.
Teknolojik imkan geliştirilmeli
Elektrik Elektronik Yüksek Mühendisi Ecehan Ersöz “Maden arama çalışmaları çalışma şartlarının zorluğu ve riski bakımından en önde gelen sektörlerden. İş sağlığı ve güvenliği anlamında tedbirler son derece önemli.” dedi.Madencilikteki dijitalleşme çalışmaları hakkında ise Ersöz, “Endüstri 4.0’ın maden arama işlemlerindeki uygulamaları Mining 4.0 ve D&B (Drill and Blasting) 4.0 olarak geliştirilmeye devam ediyor.” diye konuştu.
