Ekonomik Bakış olarak okurlarımızın finansal anlamda kafasına takılan, daha doğrusu merak ettiği, bazı kavramlara açıklık getirmeye devam ediyoruz. Finansal okuryazarlığın geliştirilmesi adına bu sayımızda seçkiğimiz terimler ise şöyle:
Ankes
Bankaların mevduat çekilişi veya günlük işlemlere ilişkin ödemelerini karşılayabilmeleri amacıyla kasalarında hazır bulundurdukları para. Bunun miktarı ve şekli bir zorunluluğa değil bankaların kendi karar ve uygulamalarına bağlıdır. Bankalar gün sonunda bu değerleri genellikle TCMB’ye gecelik olarak borç verirler.
Case – Shiller Endeksi
Bu endeks ABD’deki konut satış fiyatlarını izlemek üzere ABD’li iktisatçılar Karl Case, Robert Shiller ve Alan Weiss tarafından geliştirilmiş bir endeks. 2002 yılından bu yana Standard and Poor’s adlı reyting şirketi tarafından yayımlanıyor.
Deregülasyon
Devlet kısıtlamalarının azaltılması ya da tamamen kaldırılmasına deregülasyon deniyor. Deregülasyonu savunanların tezi; daha az sayıda, daha basit hukuki düzenlemelerin, üretimde verimliliği artıracağı, hizmet veya ürün kalitesini artırıp fiyatını düşüreceği görüşüne dayanır.
Forex ve Forex Piyasası
Forex ya da Fx İngilizce Foreign Exchange sözcüklerinden türetilmiş bir kısaltmadır. Foreign Exchange (ya da fx) günümüzde büyük ölçüde döviz ya da yabancı para birimi anlamında kullanılsa da aynı köklerden gelen Forex kısaltması bir ulusal para ile bir başka ulusal paranın değiştirilme işlemi için kullanılıyor
Forward İşlemi
Sözleşmeye konu olan bir işlemde (bu bir para piyasası işlemi olabilir) vade, faiz ve miktar gibi unsurlar üzerinde bugünden anlaşılan, ancak ileri bir tarihte başlayacak ve daha ileri bir tarihte sona erecek işlemleri ifade etmektedir.
Kamu Kesimi Dış Borçlanması
Kamu kesiminin dış piyasalardan yaptığı borçlanma kamu kesimi dış borçlanması olarak adlandırılıyor. Bu borçlanmada da Hazine’nin önemli bir ağırlığı söz konusu. Bu borçlanma dört şekilde yapılabiliyor: (1) Kredi almak yoluyla, (2) Tahvil ihracı yoluyla, (3) Devletlerden borçlanma, (4) Uluslararası kurumlardan borçlanma.
J Eğrisi
Devalüasyon ya da yerli paranın değer kaybetmesi, ilk aşamada yeni koşullara kolay uyum sağlanamayacağı ve yeteri kadar esnek olunamayacağı varsayımı altında dış dengeyi bozar. Bu durumda dışticaret dengesinde açık yönünde bir yükselme ortaya çıkar.
Heterodoks Ekonomik Yaklaşım
Heterodoks sözcüğü ekonomideki kullanımı itibariyle “ana akımdan farklılaşmış, sapmış teori ve uygulamalar” anlamını taşıyor. Heterodox Yunanca’dan gelme bir sözcük. Sözcüğün temelini oluşturan iki parçadan heteros farklı, doxa ise öğreti anlamını taşıyor.
