Finansal terimleri kullanmadan evvel bu terimlere aşina olmak önem arz ediyor. Keza hayatımızın her anında bu terimlerle karşılaşabilmemiz mümkün. Ekonomik Bakış Dergisi olarak finansal okuryazarlıkta farkındalık oluşturmaya bu sayımızda da devam ediyoruz. İşte bu sayımızdaki terimler ve anlamları:
PMI Endeksi
Şirketlerin satın alma yöneticilerinin, mal ve hizmet satın alma eğilimlerini gösteren anketlere dayalı bir endeks. Bu endeks bir anlamda büyüme öngörülerini açıklamaya yönelik bir işlev görür. Endeksin dayanağı olan ankette şirket satın alma yöneticilerinin, aylık dönemler itibariyle mal ve hizmet taleplerinin nasıl yönleneceği konusunda sorular mevcut.
Ortodoks Ekonomik Yaklaşım
Ortodoks sözcüğü, ekonomideki kullanımı itibarıyla “ana akıma uygun olan teori ve uygulamalar” anlamına gelmektedir.
Orta Gelir Tuzağı
Bir ekonominin belirli bir kişi başına gelir düzeyine ulaştıktan sonra orada sıkışıp kalması haline orta gelir tuzağı denir. Orta gelir tuzağı bir ekonomide kişi başına gelir düzeyinin belirli bir aşamadan öteye gidememesi ya da belirli bir gelir düzeyine ulaştıktan sonra durgunluk içine girilmesini tanımlıyor.
Nominal faiz
Bankaların mevduata uygulayacaklarını açıkladıkları faiz.Bir banka 1 yıl vadeli mevduata yüzde 5 faiz vereceğini açıklamışsa bu nominal faizdir. Bankaların açıkladıkları nominal faizden vade sonunda gelir vergisi stopajı yapılır. Mevduat sahibinin eline geçen faiz getirisi bu kesintiden sonraki tutardır.
Manşet Enflasyon
Enflasyonu ölçmekte kullanılan endeksler içinde en geniş kapsamlı ve fiyat değişimlerini nihai aşamada (tüketiciye satış fiyatı aşaması) ölçen endeks TÜFE endeksi. Enflasyon oranları açıklandığında en çok bu endeksteki değişme dikkat çeker ve gazete manşetlerine çıkarılır. O nedenle TÜFE aracılığıyla ölçülen enflasyonu öteki yollarla ölçülen enflasyondan ayırmak için manşet enflasyon denir.
Mali Sürüklenme (Fiscal Drag)
Bir ekonomide vergi gelirlerindeki otomatik artışın ekonomi üzerinde ters etki yaratarak büyüme hızını düşürmesine denir. Enflasyon, gelirlerin nominal olarak (görünürde) artmasına ve kişilerin, artan oranlı tarife nedeniyle giderek daha yüksek vergi oranlarına girmelerine ve dolayısıyla daha fazla vergi ödemelerine yol açar.
Mali Konsolidasyon
Harcama kalemlerinde indirime gidilmesi ya da gelirlerin, vergi oranlarının artırılması, istisnaların azaltılması gibi, çeşitli yollarla artırılması aracılığıyla bütçe açığını ve dolayısıyla borç yükünü azaltmayı öngören uygulamalar bütününe mali konsolidasyon denmektedir.
