2025 yılının ilk yarısında Türkiye’de hidrokarbon arama ve üretim faaliyetleri hız kazandı. Şırnak Gabar’da günlük petrol üretimi 81 bin varile ulaşırken, Türkiye’nin toplam üretimi günlük 132 bin varil seviyesini gördü. Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda ilk fazın tamamlanmasıyla günlük üretim 9,5 milyon metreküpe çıktı, Göktepe-3 Kuyusu’nda 75 milyar metreküplük yeni doğal gaz keşfi yapıldı. Sakarya Gaz Sahası’nda doğal gaz üretimini 2 katına çıkaracak Türkiye’nin ilk yüzer doğal gaz üretim platformu Osman Gazi’nin Karadeniz’e ulaşması yeni üretim hedeflerinin göstergesi oldu.
Doğal gaz arama faaliyeti
Doğal gazda arz güvenliği ve bölgesel rol güçlendi. Türkmenistan ile yapılan anlaşmalar kapsamında 20 yılı aşkın süredir ilk kez boru gazıyla Türkiye’nin sınır komşusu olmayan bir ülkeden tedarik sağlandı ve swap yöntemiyle Türkmen gazı Türkiye’ye akmaya başladı.
Türkiye üzerinden Nahçıvan’ın doğal gaz ihtiyacını karşılamak üzere günlük 2 milyon metreküp taşıma kapasitesine sahip Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı hizmete alındı.
İhracat coğrafyası genişledi
Suriye’nin enerji ihtiyacının karşılanması için Kilis’ten Halep’e doğal gaz ihracatının yapılacağı boru hattı bağlantısı tamamlandı. Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ’nin (BOTAŞ) yüzer LNG depolama ve gazlaştırma ünitesinin (FSRU) ilk kez yurt dışında görev alacak olması, Türkiye’nin altyapı kabiliyetini bölgesel ölçekte öne çıkardı.
Yenilenebilir enerji adımları
Yenilenebilir enerjide kapasite ve yatırımlar dikkati çekti. 2035’e kadar güneş ve rüzgarda 120 bin megavat kurulu güç hedefi doğrultusunda, toplam 2 bin megavatlık Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) 2024 yarışmaları yoğun katılımla gerçekleştirilirken, ilk YEKA yüzer güneş enerjisi santrali için Demirköprü Barajı aday bölge olarak belirlendi.
Jeopolitik kaynaklar gelişti
Küresel enerji piyasalarında ise jeopolitik kaynaklı gelişmeler öne çıktı. Gazprom’un Ukrayna üzerinden Avrupa’ya doğal gaz sevkiyatını durdurması, ABD’nin Rusya’nın petrol ticaretini hedef alan yaptırım kararları ile Venezuela’ya yönelik petrol satışına tanınan muafiyeti iptal etmesi piyasalar tarafından yakından izlendi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubuna üye sekiz ülkenin gönüllü üretim kesintilerini kademeli olarak sonlandırarak üretimi artırma kararı ise arz tarafında belirleyici gelişmeler arasında yer aldı.
Üretim ve altyapı hareketlendi
Bu gelişmeler, yılın ilk yarısında enerji sektöründe Türkiye’nin üretim, altyapı ve diplomasi alanlarında ağırlığını artırdığı, küresel ölçekte ise yenilenebilir enerji büyümesi ile fosil yakıt piyasalarındaki dengelerin eş zamanlı şekillendiği bir tablo ortaya koydu.
Enerji arz güvenliğini sağlama ve dışa bağımlılığı azaltma hedefleri doğrultusunda Türkiye, yılın ikinci yarısında enerji filosuna 2 yeni derin deniz sondaj gemisi dahil etmesiyle dünyanın en büyük 4. derin deniz sondaj filosuna sahip ülke konumuna yükseldi.
Kurulu gücümüz arttı
Üretim açısından Türkiye için bir dönüm noktası ise Diyarbakır, Gabar ve Batman’da yaklaşık 4 milyar dolarlık petrol rezervinin keşfedilmesi oldu.Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücü, kasım ayı itibarıyla 121 bin 782 megavata yükseldi, 75 bin 615 megavatlık bölümünü yenilenebilir enerji kaynakları oluşturdu. Böylece yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güç içindeki payı yüzde 62’ye ulaştı.Bu dönemde yatırım tutarı yaklaşık 4 milyar dolar ve toplam 3 bin 800 megavat kurulu gücünde güneş ve rüzgar enerjisine dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) GES ve RES-2025 yarışmaları yapıldı.
Sınır tanımayan enerji
Suriye’de yaşamın tekrar normale döndürülebilmesi amacıyla Azerbaycan gazının Türkiye-Suriye Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden Kilis’ten geçirilerek Suriye’ye verilmesiyle, Türkiye’den Suriye’ye ilk doğal gaz akışı başladı.Bu dönemde, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’ndan petrol akışı yeniden başladı.
Arama çalışmaları sürdürülecek
Türkiye nükleer enerjide ve nükleer enerji teknolojilerinde kendi yolunu açtı. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) 1’inci güç ünitesinde temel inşaat çalışmaları tamamlanırken, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının başlattığı “Yerli Nükleer Reaktör Geliştirilmesi Çağrısı” ile net sıfır emisyon hedefine katkı sağlayacak yüksek teknoloji reaktörler, Türk sanayisinin yerli üretim yetkinlikleriyle TENMAK ve TÜBİTAK enstitüleri ve üniversitelerin katkısıyla ülkeye kazandırılacak. Türkiye, yılın ikinci yarısında da enerji vizyonuna genişletecek ve ticari esnekliği güçlendirecek işbirliklerine imza attı. Bu kapsamda Umman, Libya, Pakistan, ABD, Gambiya, Gabon, Kuveyt ve Pakistan gibi ülkelerle enerji alanında ortaklık anlaşmaları yapıldı. Ayrıca Türkiye, 2026’da Pakistan’ın 3 deniz, 2 kara sahasında petrol ve doğal gaz arayacak.
